Ubuntu Exchange; leren van Zuid-Afrika

RADAR neemt deel aan het E-Motive Programma van Oxfam/Novib. E-motive koppelt de kennis van professionals uit het zuiden van de wereld aan Nederlandse organisaties. Met innovatieve methodes uit Afrikaanse landen kunnen ook wij onze maatschappelijke vraagstukken aanpakken. E-motive geeft Nederland oog voor de kracht van ontwikkelingslanden.  

RADAR heeft in het kader van E-motive contact met Umtapo uit het Zuid-Afrikaanse Durban. RADAR-medewerkers leren van Umtapo door het werk in Zuid-Afrika te bestuderen en Umtapo-medewerkers in te zetten om hun aanpak naar de Nederlandse situatie te vertalen.

 

Bezoek Zuid-Afrikaanse trainers aan Nederland

Zuid-Afrikaanse trainers van Umtapo Centre waren eind 2011 in Nederland. Deena Soliar en Arun Naicker, respectievelijk directeur en trainer bij het Umtapo Centre in Durban, hadden een ontmoeting met jongeren die in oktober 2011 hadden deelgenomen aan RADAR's Powerschool. Deena en Arun vertelden over hun ervaringen in Zuid-Afrika, waar inmiddels een heel netwerk van jongerenclubs is ontstaan, getraind in ubuntu, de Zuid-Afrikaanse filosofie van medemenselijkheid. 

Deze 'peace clubs' geven tegenwicht aan het geweld, armoede en allerlei negatieve verwachtingen waaraan veel jongeren blootstaan. De jongeren bewijzen anderen en zichzelf dat ze hun omgeving kunnen veranderen. De Nederlandse jongeren vonden het erg interessant om dit te horen.

 

De economische crisis treft het maatschappelijk middenveld hard. Voor mensen, die zich zorgen maken over hun eigen toekomst, maar ook die van kwestbare groepen in de stad, organiseerde RADAR in november 2011 de workshop 'Rotterdam and the future'. Deena en Arun leverden een bijdrage aan deze bijeenkomst. Door hun eigen ervaringen met veel minder overheidsgeld konden ze een perspectief bieden voor Nederland. Deelnemers verlieten de bijeenkomst sterker dan ze erin gingen. Samen sta je sterk.

 

De toekomst van ubuntu in Rotterdam

Tot nu toe hebben al circa 150 mensen (jongeren en professionals) meegedaan aan RADAR-trainingen, gebaseerd op de Zuid-Afrikaanse lessen. Van deze deelnemers is een groot aantal 'vast blijven zitten' in een netwerk. Professionals begeleiden bijvoorbeeld jongeren die naar de Powerschool gaan, en jongeren die de Powerschool hebben gevolgd, assisteren bij de Learn to Empower-training voor professionals.
Met Deena en Arun is doorgepraat over hoe er nog meer gehaald kan worden uit deze ubuntu-trainingen. De tijd lijkt rijp om het netwerk van ex-deelnemers meer te formaliseren. Deena en Arun konden ons veel vertellen over hoe dat er in Zuid-Afrika uitzag.

Na de Learn to Empower-training in de zomer van 2011 is een aantal deelnemers gestart met een soort supportgroepje van gelijkgestemden. Mensen halen er steun uit om hun dagelijkse werk te doen en te verbeteren, ondanks zeer onzekere omstandigheden.
Deze groep nodigde Deena en Arun uit om met heb de plannen door te praten die ze sinds de zomer ontwikkeld hebben. Deena en Arun gaven commentaar, wat zeer gewaardeerd werd.

 

Ubuntu Week

In maart 2012 organiseerde RADAR een 'Ubuntu Week'. Uit Zuid-Afrika kwamen daarvoor Nomiki Yekani, trainer van Umtapo, en twee jongeren, Zanele Hannah Kim en Akhona Dondashe, die na de Umtapo-training zelf aan de slag gingen met peace clubs. Gezamenlijk bezochten ze in Nederland verschillende groepen/activiteiten.

 

Zo brachten ze een bezoek aan diverse groepen jongeren; RADAR's eigen jongerenteams SoFar in Rotterdam en Breda, maar ook leerlingen van diverse ROC's. Deelnemers aan een eerdere training in Dordrecht werden bezocht wat leidde tot diepe gesprekken over wederzijdse ervaringen met het praktiseren van ubuntu.

Nomiki Yekani bezocht en nam deel aan een training van RADAR voor vluchtelingen: ' Discriminatie? Deal with it!'

 

Klapper was de bijdrage van Akhona en Hannah aan de Your Power - Our Power Award uitreiking op 21 maart, internationale dag tegen discriminatie. RADAR reikte deze prijs uit aan twee mensen die heel mooie dingen doen met empowerment: Remey Weekers, jongerenwerker bij de SWS en het Lentiz Life College in Schiedam en Tjaako Minnema, docent op het Albeda College in Slinge, Rotterdam. Voor de middag was het Zuidpleintheater afgehuurd om met een publiek van ca. 100 mensen deze prijswinnaars in het zonnetje te zetten.

Het publiek kreeg ruimschoots de gelegenheid meer te leren over de empowermentaanpak die uit Zuid-Afrika is komen overvliegen. Middels een filmpje konden ze zien wat er allemaal geleerd is in Zuid-Afrika. Mensen daar en mensen hier vertelden wat ubuntu voor hen betekent.

 

Akhona hield de belangrijkste speech van de middag. Het was voor alle aanwezigen erg betekenisvol om te horen en zien hoe vanzelfsprekend het voor hem, een jongen van 18 is, om te beseffen dat hij samen met anderen de wereld vormgeeft en daar invulling aan geeft.
Hannah las een eigen gedicht voor, over de vastberadenheid om zich niet te laten ringeloren door degenen die je klein willen houden. Over beiden werd nog lang nagepraat.

Learn to empower training

Deena Soliar en Lawrence Monyahi, beiden Umtapo trainers, gaven begin juli 2012 nog tweemaal de workshop Learn to Empower voor Nederlandse professionals. Ditmaal voor het eerst in Tilburg en voor de vierde keer in Rotterdam.

In september 2012 verzorgen Arun Naicker en professor David Machiaria nog een uitgebreide train-de-trainer-training, deels voor Nederlandse deelnemers, deels voor deelnemers uit andere Europese Unielanden.


Stichting Welzijn Antillianen en Arubanen organiseert in diezelfde maand een besloten bijeenkomst met o.a. een psychiater, een hoogleraar antropologie en trainers van RADAR ten behoeve van educatie over trauma's die te maken hebben met het slavernijverleden (in 2013 is het 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft). De bijeenkomst wordt zo gepland dat de Umtapo-trainers daarbij aanwezig kunnen zijn en er hun licht over kunnen laten schijnen.

  

Nederlandse trainers naar Zuid-Afrika

 

mushatoni.jpg

 

RADAR kwam ruim 10 jaar geleden in aanraking met Umtapo's empowermentbenadering. Van de huidige RADAR-trainers had echter niemand de originele Umtapo training meegemaakt. Dankzij E-Motive van Oxfam-Novib kon dat nu. RADAR lijkt de aanpak met succes te hebben vertaald naar de Nederlandse situatie, maar nu is de vraag aan de orde hoe dit verder te verdiepen en het effect ervan te vergroten. Zes RADAR-trainers bezochten in de eerste helft van 2012 Zuid-Afrika. Ze volgden een cursus van Umtapo of bezochten projecten van jongeren die na zo'n cursus waren opgezet.

 

Anita van Ast en TikHo Ong namen in januari 2012 deel aan Umtapo's basistraining 'Peace, human rights, anti-racism education' (PHARE). Deze cursus van een week geeft Umtapo al jarenlang, aan jongeren maar ook aan jongerenwerkers en docenten. Anita en TikHo waren onder de indruk en kwamen terug vol ideeën voor meer theoretisch kader, meer collectieve empowerment minder persoonlijke empowerment.

Samen met andere partners van Umtapo uit Kenia en Noord-Ierland buigen ze zich over een gezamenlijk te geven training voor een wereldwijd geworven publiek.

 

Pascal Blinker en Rob Stoop bezochten de Umtapo PHARE-training in maart 2012 en bekeken projecten van Umtapo-jongeren, in de provincie Limpopo.  In april volgden Bram Schouw en Cynthia Goedhart. Zij bezochten projecten die Umtapo's jongeren hebben opgezet, zoals Peace Clubs op scholen, een project waarbij een arm dorp op het platteland economische activiteit genereert door het starten van een kippenboerderij. Zij gingen ook naar een terugkomdag voor 250 jongeren die aan Umtapo's trainingen hadden deelgenomen.

 

Voor meer informatie over de activiteiten van RADAR in het kader van E-Motive dan kunt u contact opnemen met Carla Lepelaars, c.lepelaars@radar.nl 

 

Over de individuele ervaringen van Cynthia Goedhart, Pascal Blinker en Bram Schouw kunt u lezen in hun persoonlijke verslagen.

Verslag Cynthia Goedhart
Verslag Pascal Blinker

Verslag Bram Schouw
 Verslag Anita van Ast

  • Zoeken

Naar boven