Standpunt Zwarte Piet

Het Sinterklaasfeest is een mooie Nederlandse traditie. Overal in Nederland wordt reikhalzend naar de komst van de goede Sint uitgekeken. Stichting RADAR acht het daarom van groot belang dat alle kinderen en volwassenen plezier kunnen beleven aan het Sinterklaasfeest.

 

Het Sinterklaasfeest kent in Nederland traditioneel de Zwarte Piet als hulp van Sinterklaas. Stichting RADAR ontvangt echter al jaren signalen van bezorgde ouders van diverse afkomst die vinden dat de klassieke Zwarte Piet niet meer past bij het huidige Sinterklaasfeest. Een toenemend aantal burgers associeert Zwarte Piet met discriminatie en racisme. Kinderen en volwassen van bijvoorbeeld Caribische en/of Afrikaanse afkomst ervaren pestgedrag of discriminatie op basis van de figuur Zwarte Piet. Men associeert het uiterlijk en de rol van Zwarte Piet met het Nederlandse slavernijverleden.

 

RADAR kan zich goed voorstellen dat de traditionele Zwarte Piet deze negatieve gevoelens en associaties oproept en vindt het van belang deze signalen serieus te nemen. Ook RADAR associeert bepaalde aspecten van de traditionele Zwarte Piet met racisme en discriminatie. Uiterlijke kenmerken van de traditionele Zwarte Piet, zoals het kroeshaar, de dikke rode lippen en de gouden oorbellen, horen bij het stereotiepe, karikaturale beeld van de zwarte mens uit de koloniale tijd - een tijd gekenmerkt door de heersende opvatting dat het ‘blanke ras’ superieur was aan het ‘zwarte ras’. De rolverdeling tussen een witte baas (Sint) en zijn zwarte onderdanen (de Pieten) roept dan ook associaties op met het slavernijverleden.

 

Niet alleen RADAR, maar ook andere organisaties en instanties wijzen op discriminerende en racistische aspecten van de traditionele Zwarte Piet-figuur. Zowel het College voor de Rechten van de Mens, de Kinderombudsman, als het VN-comité voor Mensenrechten spraken zich hierover op vergelijkbare wijze uit. RADAR pleit daarom voor de aanpassing van het Sinterklaasfeest waarbij de Piet geschminkt wordt als roetveegpiet. Deze Piet bezit niet het stereotiepe uiterlijk van de traditionele Zwarte Piet, spreekt niet met een gekunsteld accent en is niet onderdanig aan Sinterklaas.

 

Tradities veranderen als de samenleving verandert. Ook de rol van Zwarte Piet is in de loop van de jaren veranderd. Ooit was het een boeman met een roe, tegenwoordig veeleer een vrolijke kindervriend. Eén belangrijk aspect van de traditie blijft echter altijd behouden: bij het Sinterklaasfeest gaat het om het verblijden van kinderen met cadeautjes en snoepgoed en om het uitwisselen van geschenken door familie en vrienden in een warme en gezellige sfeer. Een Piet die geen associaties oproept met racisme en discriminatie tast de essentie van die mooie traditie niet aan, maar verrijkt deze juist.


Tips

Publicatie oktober 2018. Dit standpunt wordt jaarlijks geactualiseerd.